Wirusowe infekcje dróg oddechowych (tzw. Katar kotów)

Koci katar to zespół kilku chorób m.in. zapalenia jamy nosowej, odcinków górnych dróg oddechowych, spojówek i jamy ustnej. Choroba jest uleczalna ale może też być śmiertelna, szczególnie dla młodych kociąt.

Przyczyny
Najważniejsze dwie choroby składające się na zespół kociego kataru to zakaźne zapalenie jamy nosowej, wywoływane przez herpeswirus kotów typ 1 i kalciwiroza wywoływana przez kalciwirus kotów. Infekcja najczęściej ma przebieg złożony, oprócz dwóch podstawowych schorzeń dołączają zakażenia różnymi bakteriami i zarazkami.
Herpeswirus jest stosunkowo nie odporny na czynniki środowiska zewnętrznego, w temperaturze pokojowej ginie po 18 godzinach. Niszczą go zarówno wysoka temperatura jak i wszystkie powszechnie stosowane środki dezynfekcyjne. Natomiast kalciwirus kota jest o wiele bardziej odporny. W środowisku zewnętrznym może przetrwać do 10 dni. O wiele słabiej reaguje na środki dezynfekcyjne.
Nosicielami zarazków są koty. Mogą one zarażać do 3 miesięcy od ustąpienia objawów choroby. Mogą też być bezobjawowymi nosicielami przez całe życie. Zdarza się że kot zaraża okresowo, w wyniku stresu, zmiany właściciela, hodowli. Zarazki znajdują się w wydzielinach z nosa, gardła i worków spojówkowych, a także w kale i moczu.
Do zakażenia kocim katarem może dochodzić bezpośrednio: poprzez kichanie i zlizywanie wydzielin, lub pośrednio - poprzez wspólne kuwety, klatki, miski, ręce właścicieli. Na koci katar najczęściej chorują koty mieszkające w większych skupiskach: schroniskach, hodowlach, piwnicach. Zwykle są to kocięta, które właśnie utraciły naturalną odporność, czyli w wieku powyżej 6-12 tygodni.

Objawy i przebieg choroby
Przy zarażenie herpeswirusem kot staje się osowiały, mniej je, ma lekką gorączkę, głośno kicha, z worków spojówkowych wypływa płyn surowiczy. Zwierzę albo ma zmieniony głos, albo niechętnie miauczy bądź wręcz zupełnie traci głos. W miarę nasilania się objawów oczy zalepiają się ropą, skóra pod nosem staje się zmacerowana. Przy gorączce kot się odwadnia co powoduje zgęstnienie wydzieliny. Powoduje to problemy z oddychaniem, charakterystyczną "sapkę". Objawy zazwyczaj ustępują po 10-20 dniach. W przypadku ostrego przebiegu choroby zmiany chorobowe obejmują małżowiny nosowe, jamę ustną, tchawicę, gardło i płuca. Zwierzę przestaje jeść, ma coraz większe problemy z oddychaniem, ma światłowstręt. Mogą się pojawić owrzodzenia na języku, zapalenie rogówki, infekcje skóry, a nawet powikłania nerwowe. Po takim przebiegu choroby może pozostać przewlekłe jamy nosowe, a owrzodzenia bardzo długo się goją.
Objawy przy zakażeniu kalciwirusem są bardzo podobne. Kot kicha i pojawia się wypływ surowiczy z worków spojówkowych. W przypadku powikłań pojawia się ropny wypływ z nosa i oczu, utrudnione oddychanie, brak apetytu i nadżerki w jamie ustnej, wreszcie może dojść do zapalenia płuc.
Najczęściej jednak choroba jest wywoływana przez oba wirusy na raz. Często dochodzi też do różnego rodzaju wtórnych powikłań.

Leczenie
Przy leczeniu kociego kataru, przede wszystkim podtrzymuje się siły zwierzęcia. Podaje się antybiotyki i witaminy. Bardzo ważne jest usuwanie wydzielin z okolic nosa i oczu. Kot powinien przebywać w pomieszczeniu o dużej wilgotności np. łazience, gdyż zmniejsza to odwodnienie zwierzęcia i ułatwia oddychanie. Miejsca zmacerowane przez wysięk powinno się pokrywać maścią łagodzącą. Przy braku apetytu należy zachęcać zwierzę do jedzenie, poprzez dawanie silnie pachnącego pokarmu. Jeśli wystąpiło owrzodzenie jamy ustnej podajemy pokarm półpłynny. W wypadku gdy kot zupełnie odmawia przyjmowania pokarmów konieczne jest odżywianie go dożylne lub podskórne.

Profilaktyka
Aby zabezpieczyć kota przed kocim katarem, należy zaszczepić go na tę chorobę. Zwykle podajemy szczepionkę skojarzoną, czyli taką która zabezpiecza kota również przed innymi chorobami. Najlepiej jest szczepić kocięta w 8-12, 12-14 tygodniu życia. Po upływie około roku doszczepiamy kota. Później szczepionkę podajemy co rok. Warto to robić gdyż wirus kalciwirozy mutuje co kilka lat i szczepionki są uaktualniane o nowe antygeny. Nie powinno się szczepić kota młodszego niż 8-9 tygodni, gdyż ma on przeciwciała, jakie otrzymał od matki. Wówczas szczepionka może nie zadziałać. Odporność szczeniąt spada w momencie stresu (oddzielenie od matki, i rodzeństwa, zmiana środowiska, zmiana żywienia). W tym okresie również szczepienie, z tych samych powodów może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Należy szczepić zwierzęta zdrowe i odrobaczone.
Jeśli nieszczepionego kota zabieramy na wystawę albo inne miejsce gdzie przebywają koty, powinno mu się podać surowicę. Zabezpieczy ona naszego ulubieńca przed chorobą na okres 1-2 tygodni. Surowicę warto też podać zdrowym kotom w przypadku stwierdzenia zachorowania w obrębie tego samego miotu. Wykrycie bezobjawowych nosicieli kociego kataru jest bardzo trudne. Badania w tym kierunku są trudne i kosztowne. Można natomiast o nosicielstwo podejrzewać kotkę, której kolejne mioty chorują na katar. Również zwierzę z przewlekłym wypływem z nosa możemy o to podejrzewać. Często nosicielami są też koty z przewlekłym zapaleniem jamy ustnej. Aby chronić hodowlę powinno się z niej usuwać koty będące nosicielami, a przynajmniej w przypadku kotek doszczepiać je w ciąży i następnie szybko (4-5 tygodni) odstawiać kocięta od matek.

Zagrożenie dla ludzi
Koci katar nie stanowi zagrożenia dla ludzi.

Strona główna