Wścieklizna

Wścieklizna to bardzo niebezpieczna, śmiertelna choroba. Groźna dla wszystkich zwierząt stałocieplnych. Objawia się zapaleniem mózgu.

Przyczyny
Chorobę wywołuje wirus wścieklizny. Obecnie, na terenie Polski, głównymi nosicielami i jednocześnie rezerwuarem tej choroby, są lisy. Do lat czterdziestych dwudziestego wieku, rolę tę odgrywały psy. Jednak powszechne szczepienia wyeliminowały psa jako głównego nosiciela wścieklizny. Wirus wścieklizny jest stosunkowo nieodporny na działanie czynników zewnętrznych. W wyschniętej ślinie traci zakaźność w ciągu kilku godzin. Jest bardzo wrażliwy na podwyższoną temperaturę, promienie słoneczne jak również na powszechnie stosowane środki dezynfekcyjne, detergenty i mydło.
Najbardziej podatne na zakażenie wścieklizną są zwierzęta mięsożerne (lisy bardziej niż psy). Znacznie bardziej odporne są roślinożerne i ludzie. Psy wydalają zarazek głównie ze śliną, nawet dwa tygodnie przed pierwszymi objawami choroby. Siewstwo trwa do śmierci zwierzęcia. Do zarażenia dochodzi w wypadku pokąsania.

Objawy i przebieg choroby
Wścieklizna najczęściej zaczyna się 4 tygodnie po pokąsaniu. Ale okres inkubacji choroby może trwać od tygodnia do roku, w skrajnych przypadkach. Wścieklizna ma trzy stadia, które jednak mogą płynnie przechodzić jedno w drugie.
Stadium pierwsze. Trwa ono od kilku godzin do trzech dni. Pies przestaje jeść i pić. Zaczyna się zachowywać dziwnie i nieprzewidywalnie. Zwierzęta dotychczas płochliwe stają się ufne. Przyjazne człowiekowi - zaczynają go unikać, chować się. Psy stają się niespokojne, warczą, szczekają bez powodu, wylizują ranę po pokąsaniu. Wzrasta temperatura ciała. Źrenice są rozszerzone, trzecia powieka może wypadać.
Stadium drugie. Może ono trwać od 1 do 7 dni. Jest to okres wzmożonego niepokoju zwierzęcia. Ma ono wystraszone spojrzenie z nierówno rozszerzonymi źrenicami. Pies staje się agresywny, jest w bezustannym ruchu, może połykać różne niejadalne rzeczy (np. kamienie), rzucać się na ludzi, inne zwierzęta, przedmioty. Szczeka bez powodu, czasami wyje. Bardzo często ucieka z domu i potrafi pokonać naprawdę duże odległości, biegnąc bez celu. W miarę postępów choroby pojawiają się problemy z koordynacją ruchów, orientacją, napady drgawek.
Stadium trzecie. Niepokój psa przechodzi w stan wyczerpania organizmu. Dochodzi do porażeń kolejnych organów (krtani, żuchwy itd. - pies staje się niemy), a to prowadzi do niewydolności oddechowej, śpiączki i wreszcie śmierci.

Często zdarza się też tzw. wścieklizna cicha. Brak w jej przebiegu fazy agresji i pobudzenia. Po pierwszych objawach, pies staje się apatyczny, nie je i nie pije. Ma nierównomiernie rozszerzone źrenice, wypadnięte trzecie powieki, "tępe" spojrzenie, może zezować. Postępujące porażenia powodują opadnięcie żuchwy, ochrypły głos, toczenie śliny i wreszcie prowadzą do śmierci. Niezwykle rzadko zdarza się przewlekła postać wścieklizny lub wręcz wyzdrowienie.

Leczenie
Wścieklizny się nie leczy.

Zwalczanie
Choroba ta jest w Polsce zwalczana z urzędu. Zwierzęta chore na wściekliznę, podejrzane lub pokąsane przez chore, podlegają eutanazji. Jeśli lekarz urzędowy wyrazi zgodę, zwierzę podejrzane może zostać poddane trzymiesięcznej izolacji i obserwacji na koszt właściciela. Natomiast pies który pogryzł człowieka poddawany jest 15-dniowej obserwacji, w czasie której 4-krotnie musi być doprowadzony do lekarza weterynarii i zbadany. Lekarz w każdej chwili może zażądać przeprowadzenia obserwacji stacjonarnej, na koszt właściciela. Lekarz ma też prawo przedłużyć obserwację nawet do 3 miesięcy. Jeżeli w tym czasie pies zachoruje lub padnie, zwłoki oddaje się do Zakładu Higieny Weterynaryjnej, w celu wykonania badania mózgu, wykluczającego obecność wirusa wścieklizny. Jeśli zachoruje, również w tym samym celu, wykonujemy badanie. Jeżeli pies przeżyje oznacza to, że nie był zarażony, nie zaraził człowieka i nie musi być usypiany.

Profilaktyka
Wszystkie psy w okresie pomiędzy drugim, a piątym miesiącem życia, muszą być obowiązkowo zaszczepione przeciwko wściekliźnie. Szczepienie powtarzamy co roku. Szczepionki są bezpieczne i skuteczne. Powinno się szczepić zwierzęta zdrowe i odrobaczone.

Zagrożenie dla ludzi
Wścieklizna jest bardzo groźna dla człowieka ponieważ jest chorobą śmiertelną. W przypadku zachorowania, nie ma już na nią lekarstwa. Jednak człowiek jest stosunkowo odporny na wściekliznę. Zarazić się może w momencie pogryzienia przez wściekłe zwierzę. Ale zaledwie 15-20% ludzi pokąsanych zaraża się wścieklizną.
W przypadku pogryzienia przez wściekłe (bądź podejrzane o wściekliznę) zwierzę lub bliski z nim kontakt, podaje się człowiekowi szczepionkę zabezpieczającą przed tą chorobą. Nie powinniśmy się obawiać szczepienia gdyż polega ono na podaniu w ramię 5 niebolesnych zastrzyków, w przeciągu miesiąca.
Jeśli zostaliśmy pogryzieni przez wściekłe lub dziwnie zachowujące się zwierzę nie tamujmy od razu krwawienia. Wraz z płynącą krwią może zostać wypłukany wirus. Następnie należy jak najszybciej umyć ranę, najlepiej wodą z mydłem i zdezynfekować. W ostateczności przynajmniej opłuczmy ranę wodą.

Strona główna