Jak udzielić pierwszej pomocy?

Apteczka pierwszej pomocy
Niekiedy naszemu pupilowi zdarza się wypadek. Dobrze jest mieć wtedy pod ręką prawidłowo wyposażoną apteczkę (w domu, samochodzie). Co powinna zawierać:
Wypadki drogowe
Jeśli doszło do potrącenia zwierzęcia należy je jak najszybciej przenieść w bezpieczne miejsce (np. na pobocze drogi). Pies lub kot, który uległ wypadkowi samochodowemu zazwyczaj jest w silnym szoku. Zdarza się, że nawet silnie poturbowany, ucieka z miejsca zdarzenia. W wyniku silnego uderzenia zwierzę doznaje licznych złamań i obrażeń wewnętrznych. Ważne jest więc zawiezienie go do lekarza weterynarii, nawet jeśli na pierwszy rzut oka nie widać żadnych obrażeń. Należy przygotować zwierzę do transportu. Na pysk należy założyć kaganiec lub opaskę, tak aby zabezpieczyć się przed ugryzieniem, przez obolałe i zszokowane zwierzę. Na silnie krwawiące zranienia trzeba założyć opaski uciskowe (patrz: zranienia połączone z krwotokiem), a połamane kończyny unieruchomić w łupkach. Dobrze jest owinąć zwierzę w kurtkę lub jakiś materiał, tak aby zapewnić mu ciepło. Do przeniesienia większego zwierzęcia można wykorzystać zaimprowizowane nosze w postaci kurtki, koca plandeki. Ze zranionym zwierzęciem należy postępować delikatnie ale stanowczo i przede wszystkim nie dopuścić do ucieczki. Nie należy brać zwierzęcia za kark, nie wykręcać ciała, trzymać je płasko, by nie uciskać zranionych narządów wewnętrznych. Jeśli zwierzę nie oddycha można zrobić mu sztuczne oddychanie (patrz: utonięcia) i masaż serca (ułożyć zwierzę płasko na boku a potem 5 sekund naciskać dłońmi jego klatkę piersiową i zwalniać ucisk, w przerwach trzeba sprawdzać pracę serca).
Zakładanie opaski na pyski:
Weź pasek materiału, bandaż, sznurek, chustkę lub cokolwiek innego. Opleć nim pysk zwierzęcia od dołu do góry, na grzbiecie nosa skrzyżuj opaskę i zawiąż węzeł pod brodą psa delikatnie zaciskając mu pysk. Następnie końce opaski przesuń pod uszami i zawiąż jeszcze jeden węzeł na karku. To zapobiegnie zsunięciu opaski z pyska.

Zatrucia
Zwierzę może się zatruć niezabezpieczonymi środkami ochrony roślin, środkami odkażającymi, trutkami na gryzonie, lekami dla ludzi lub po prostu zjeść coś na spacerze. Jeśli zaobserwujemy objawy zatrucia (wymioty, biegunka, dreszcze, temperatura, gazy, ogólne rozbicie) należy niezwłocznie przewieźć zwierzę do lekarza weterynarii. Jeśli wiemy, czym się zatruło powinniśmy zabrać ze sobą truciznę. Ułatwi to lekarzowi dobranie odpowiedniej odtrutki. Wywoływanie wymiotów u zwierzęcia ma sens tylko wtedy, gdy nastąpi bezpośrednio po połknięciu trutki. Aby je spowodować należy podać specjalny syrop i następnie zawieźć zwierzę do lekarza. Jeśli zwierzę połknęło trucizny żrące, nie wolno wywoływać wymiotów. Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości lepiej zadzwońmy od razu do lekarza weterynarii.

Skuteczne rozpoznawanie zatruć

Trucizna obecna w: Objawy zatrucia
Etylen glikol Odmrażaczu Niezborność ruchów, trudności z oddychaniem, drgawki, śpiączka, bezmocz, wielomocz
Kwas acetylosalicylowy Aspirynie Wymioty, biegunka, konwulsje
Trucizna na szczury Trutce na gryzonie i gryzoniach, które zjadły trutkę Wewnętrzny krwotok, anemia, krwiomocz, krwawienie z nosa
Metaldehyd Skorupkach młodych ślimaków i w mięczakach, które je połknęły Niezborność ruchów, nadmierne ślinienie się, skurcze mięśni, drgawki, niepokój, śpiączkę
chlor i fosfor środki owadobójcze pobudzenie, otępienie, drgawki, ślinotok, wymioty, biegunka, sinica błon śluzowych, łzawienie, zwężone źrenice

W razie zatrucia substancją żrącą nie należy zmuszać zwierzęcia do wymiotów. Koniecznie zwrócić się do lekarza po poradę. Przeczytać dokładnie skład chemiczny substancji podany na etykiecie i nie sugerować się nazwą firmową. Oszczędzi to cenny czas.

Udar słoneczny
Przypadki udaru słonecznego zdarzają się najczęściej wtedy, gdy pies zostaje zamknięty w samochodzie w czasie gorących dni, lub jest przetrzymywany na w silnie nasłonecznionym miejscu bez możliwości schronienia się w cieniu (nieosłonięty kojec, przywiązany i zostawiony przed sklepem, na plaży itp.). Objawy udaru słonecznego to: ziajanie, przyspieszony puls, bardzo silny ślinotok, zaczerwienione oczy i dziąsła, podwyższona temperatura oraz, w przypadkach ekstremalnych wymioty. Jeśli stwierdzimy wyraźne symptomy udaru słonecznego u psa, musimy doprowadzić jak najszybciej do oziębienia jego organizmu. Ważne jest by zdążyć, zanim pies straci przytomność. Zwierzę należy umieścić w chłodnej kąpieli, ewentualnie polewać wężem ogrodowym. Jeśli pies jest w stanie pić, to podajemy mu trochę mocnej kawy i natychmiast wieziemy do najbliższego lekarza weterynarii. Szczególnie podatne na porażenia słoneczne są psy dużych ras (Dog de Bordeaux, Mastif). Koty są bardziej odporne na przegrzania, co nie znaczy że nie może ich to spotkać. Wówczas postępujemy podobnie jak w przypadku psów.

Utonięcie
Większość psów pływa bardzo chętnie, a przedstawiciele wielu ras są doskonałymi pływakami. Ale nawet najlepsi z nich mogą stracić siły próbując wydostać się z basenu lub walcząc z silnym prądem. Zdarza się, że szczenię wpada do sadzawki i nie potrafi się z niej wydostać. Do wypadku może dojść również zimą, gdy pod naszym ulubieńcem załamie się zbyt cienki lód, a zwierzę nie może wydostać się na brzeg. Jeśli znajdziemy psa nieprzytomnego w wodzie, trzeba go stamtąd natychmiast wyciągnąć, po czym trzymać za tylne nogi wiszącego głową w dół, tak żeby oczyścić płuca z wody. Następnie należy położyć psa na boku oraz wyciągnąć mu język z pyska, aby mógł swobodnie oddychać. Jeśli nie oddycha, trzeba uciskać dość mocno i rytmicznie okolice serca (serce znajduje się pod żebrami), aż pies zacznie sam oddychać. Powinniśmy uważać by nie połamać mu żeber. Można również zastosować oddychanie usta-nos. Odchylamy głowę psa do tyłu i trzymając rękami jego zamknięty pysk wdmuchujemy ustami powietrze do jego nosa. Jeśli wypadek miał miejsce zimą należy zwierzę jak najszybciej zabrać do domu i ogrzać. Identycznie postępujemy gdy mamy do czynienia z kotem.

Zranienia połączone z krwotokiem
Zwierzę zraniło się (zostało potącone przez samochód lub pogryzione) i krwawi obficie. Przed opatrzeniem należy założyć mu kaganiec lub opaskę (patrz: wypadki drogowe) aby nie ugryzł nas z bólu. Na ranę należy położyć gazę lub czyste płótno i mocno ucisnąć, aby zatamować krew. W przypadku krwotoku tętniczego (krew jasnoczerwona) z łapy, należy ucisnąć tętnicę ramienną, lub udową. Można także założyć na odcinku między raną a sercem opaskę uciskową, nie nazbyt ciasną, umieszczoną powyżej rany. Do tego celu używa się bandaża lub tasiemki, które trzeba na chwilę rozluźniać co pół godziny. Jeśli uszkodzona jest żyła, wypływająca krew jest ciemnoczerwona. Trzeba wtedy założyć w odległości 5 cm od rany opaskę uciskającą żyłę poniżej rany (w stronę końca kończyny), zawiązać węzeł lub włożyć pod opaskę ołówek i zacisnąć aż do momentu, gdy krew przestanie płynąć. Następnie należy umocować opatrunek.

Oparzenia
W przypadku lekkiego oparzenia zwierzęcia, trzeba polać ranę zimną wodą dla złagodzenia bólu, następnie zdezynfekować ją i posmarować maścią z antybiotykiem. Oparzone miejsce powinno być przykryte jałową gazą i bandażem, zmienianym każdego dnia. W przypadku ciężkiego poparzenia przede wszystkim nie należy rany smarować tłuszczem. Lecz owinąć ją mokrym płótnem dla złagodzenia bólu i zawieźć zwierzę do lekarza weterynarii. Jeśli oparzenie zostało spowodowane jakimś środkiem chemicznym, herbicydem lub detergentem, trzeba obficie spłukać chore miejsce wodą. Gdy mamy do czynienia ze środkiem na bazie sody lub alkalicznym, trzeba użyć wody z octem, a jeśli w grę wchodzi kwas, należy zastosować wodny roztwór sody oczyszczonej. Jeśli uszkodzenie jest poważne, bezzwłocznie należy udać się do lekarza weterynarii.

Rozszerzenie lub skręt żołądka psów
Pies, który cierpi na rozszerzenie żołądka, staje się nagle niespokojny, próbuje bezskutecznie wymiotować, ślini się obficie. Jego brzuch gwałtownie powiększa objętość, jest napięty i bolesny. Zwierzę oddycha z trudnością, a oddechy są krótkie. Potem następuje wstrząs, pies zapada w śpiączkę i wtedy grozi mu szybka śmierć, w razie braku natychmiastowego leczenia. Rozszerzenie żołądka jest następstwem nadmiernego nagromadzenia gazów i płynów, w wyniku którego może dojść do skrętu. Rozszerzenie i skręt żołądka najczęściej występuje u dużych psów, zwłaszcza wtedy, gdy biegają po posiłku. Należy jak najszybciej zabrać psa do lekarza weterynarii. Jeśli będzie to jedynie przypadek rozszerzenia żołądka, wprowadzenie sondy żołądkowej pomoże usunąć jego treść, lecz w przypadku skrętu należy szybko przeprowadzić zabieg chirurgiczny, opróżnić żołądek i umieścić go we właściwym położeniu. Konieczne jest podanie psu kroplówki i pozostawienie go pod obserwacją przez kilka dni, ponieważ mogą wystąpić zaburzenia pracy serca.

Złamania
Nasz ulubieniec złamał kończynę. Najważniejsze aby uniknąć poruszania uszkodzoną łapą. Należy ją unieruchomić za pomocą łupek z dwóch kawałków drewna lub dwóch gałęzi, odpowiadających długością chorej kończynie. Przykładamy je delikatnie wzdłuż zranionej kończyny, umieszczamy z obu jej stron i mocno związujemy sznurkiem lub mocujemy przylepcem (prowizoryczne łupki mogą być zrobione również z gazety zwiniętej w rulon). Jeśli jest to złamanie otwarte, przed włożeniem łapy w łupki ranę trzeba oczyścić i osłonić kawałkiem czystego płótna. W przypadku poważniejszego uszkodzenia (pęknięcia czaszki lub kręgosłupa) zwierzę kładzie się delikatnie na desce i możliwie jak najmniej je ruszając bezzwłocznie przewozi do lekarza weterynarii. Złamaniu towarzyszy niemożność poruszania kończyną czy daną częścią ciała, a także silny ból przy każdym poruszeniu. Dlatego konieczne jest założenie na pysk kagańca lub opaski (patrz wypadki drogowe).

Połknięcie ciała obcego
Jeśli zwierzę połknęło jakieś obce ciało, nie trzeba wpadać w panikę. Zwykle małe przedmioty (kamienie, guziki) bez problemu przechodzą przez jelita. Trzeba dać psu/kotu do jedzenia produkty ułatwiające poruszanie się połkniętego przedmiotu w jelitach (olej, gotowany ziemniak, suchy chleb). Zwykle wydalenie przedmiotu następuje po trzech dniach. Jeśli przedmiot utknie u zwierzęcia w gardle, można spróbować delikatnie wyciągnąć go palcami. Gdy zwierzę cierpi, wymiotuje, ma gorączkę lub nie wypróżnia się, należy szybko poradzić się lekarza weterynarii, czy nie trzeba przeprowadzić operacji.

Obrzęk płuc
Głównym objawem obrzęku płuc są poważne trudności w oddychaniu; zwierzę ma otwarty pysk, dyszy z braku tlenu, sinieją mu błony śluzowe jamy ustnej, a na nozdrzach może się pojawić pienista wydzielina. Powikłanie, jakim jest obrzęk płuc, wynika zasadniczo z niewydolności lewej komory serca, ale może być również spowodowane wdychaniem dymu, porażeniem prądem lub zwężeniem tchawicy. Przypadek ten wymaga wyjątkowo pilnej interwencji, musi bowiem być jak najszybciej uzupełnione zapotrzebowanie organizmu na tlen. Pierwsza pomoc polega na wstrzyknięciu środków moczopędnych, podaniu leku rozszerzającego naczynia i umieszczeniu pod tlenem, jeśli to konieczne. Niezbędna jest zatem bezzwłoczna wizyta u lekarza wet. Nieznaczny i chroniczny obrzęk płuc może wystąpić przy niewydolności krążenia. Jest on przyczyną kaszlu i ledwo dostrzegalnych kłopotów z oddychaniem.

Ukąszenia owadów.
Gdy zwierzę ociera pysk o ziemię lub drapie go łapami, to prawdopodobnie jest ofiarą ukąszenia przez owada, które może spowodować reakcję uczuleniową (obrzęk lub pokrzywkę). Charakteryzuje się ona obrzękiem powiek, warg i uszu. Może temu towarzyszyć silne łzawienie oczu. Ta widoczna reakcja może wystąpić od 15 do 20 minut po ukąszeniu. Uczulenie szybko znika po zastosowaniu preparatów kortyzonowych i środków przeciwhistaminowych.

Porażenie prądem
Zdarza się, że zwierzę dozna porażenia prądem (przegryzie kabel od telewizora itp.). Należy wówczas jak najszybciej odłączyć prąd, wyciągnąć wtyczkę z kontaktu i dopiero wówczas sprawdzić stan zwierzęcia (pracę serca). Jeśli zwierzę jest nieprzytomne to należy przewieźć je do lekarza wet.

Strona główna